اصول سخنوری و فن بیان

  • اصول سخنوری و فن بیان

اصول سخنوری و فن بیان

در این مقاله به اصول سخنوری و فن بیان خواهیم پرداخت
اصول سخنوری چیست؟

اصول سخنوری از جمله اصولی است که اعتقاد دارم هر فرد موفقی در زندگی خود باید با آنها آشنا باشد و بدون شک اصول  سخنوری می‌تواند تغییرات و اثرات بسیار زیادی در زندگی هر فردی داشته باشد.
 
پیشنهاد ویژه:

توصیه می‌کنم حتماْ درسمینار رایگان سخنرانی و فن بیان شرکت کنید .


طبق تعریفی که ما قصد داریم در این نوشته ارائه کنیم، نام دیگر علم سخنوری همان فن بیان است که البته این سوال معمولاً برای  حل جدول استفاده می‌شود تا در زندگی روزمره!

در ادامه قصد داریم شش اصل اصلی از اصول سخنوری را با یکدیگر مرور کنیم!

 
اصل اول سخنوری: گوش دادن بهتر از گفتن

اول اصل بسیار کلیدی و مهم در سخنوری، گوش دادن درست است. گوش دادن موثر و مفید (و نه شنیدن) اهمیت بسیار زیادی دارد و ما اعتقاد داریم که پرحرفی یک معضل بسیار بزرگ است.

بنابراین بسیار مهم است که قبل از هر چیزی شروع به تقویت گوش‌هایمان کنیم.

در رابطه با این موضوع نوشته‌های زیادی در سایت قرار دارد که در مقاله فن بیان: تقویت گوش‌ها در مورد آن صحبت کردیم و یا می‌توانید دوره غیر حضوری صدا سازی  و فن بیان را تهیه بفرمایید. (بخش عمده‌ای از این محصول به تقویت گوش‌ها پرداخته است)

 
اصل دوم سخنوری: همگامی ارتباطات کلامی و غیر کلامی

از دیگر اصول بسیار مهم در سخنوری، موضوع بسیار مهمی به نام تمامیت است. این که تمام پیام‌های کلامی و غیر کلامی شما در زمان ارتباطات یک مفهوم واحدی را ارائه کند.

پیام‌های کلامی مانند کلمات، صدا لحن و ... است و پیام‌های غیر کلامی زیادی وجود دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم:
پوشش

لباس شما اهمیت بسیار مهمی در ارتباطاتتان دارد البته نه به این معنی که همه چیز باشد و قطعاْ چیزهای مهم‌تری نیز وجود دارد اما اگر در انتخاب آنها درست تصمیم نگیرید، بدون شک انرژی و زمان زیادی را از دست خواهید داد.

ارتباط چشمی

گفته می شود که شما در زمان ارتباطات به هرجایی نگاه کنید، پیامتان به همانجا می‌رود و بسیاری از افراد در سخنرانی‌ها و گفت و گوهای خود به جای نگاه کردن به مخاطبان، در حال نگاه کردن به سقف یا کف زمین هستند!

به همین دلیل ارتباطات آنها بسیار ضعیف اجرا خواهد شد و اگر می‌خواهید ارتباط چشمی خوبی برقرار کنید حتماً مقاله ارتباطات چشمی را مطالعه کنید.
زبان بدن

زبان بدن نیز موضوع بسیار مهمی در اصول سخنوری به شمار می‌رود که اگر به درستی از آن استفاده کنیم پیام ما بسیار حرفه‌ای خواهد بود و اگر درست استفاده نکنیم با یک شکست بزرگ رو به رو خواهیم شد!

 
اصل سوم سخنوری: داشتن صدایی واضح و رسا

سومین اصل در سخنوری، داشتن صدایی واضح و رسا است. این که به درستی از صدایی که خدا در اختیار ما قرار داده است استفاده بکنیم، مهارتی بسیار ضروری است. شما نمی‌توانید برای مدت طولانی به یک صدای زنگی، تو دماغی و یا گوش خراش توجه کنید!


اصل چهارم سخنوری: تسلط کلامی کافی

از دیگر اصولی که حتماً باید در زمینه سخنوری به آن تسلط داشت، تسلط کلامی است. این که بدانیم چه زمانی از چه کلماتی استفاده کنم و حرف کم نیاوریم.

به عنوان مثال، همین الان مراجعی در دفتر داشتم که که گفت:

    خانم همتیان امری داشتم خدمت شما

 

خب این خیلی مهم است که بدانیم برای احترام به دیگران باید بگویم عرضی داشتم!

 

    و یا فردی دیگر گفت همکاران شما به من خیلی لطف داشتند و کارم را انجام دادن و من هم به آنها خیلی لطف داشتم!

 

در صوتی که باید می گفتند، من هم به اندازه توانم انجام وظیفه کردم (از اون تعارف‌های ایرانی است البته)

از دیگران نکاتی که در تسلط کلامی مطرح است، بحث بسیار پر اهمیت تکیه کلام و اِ ... گفتن در سخنرانی است که در محصول کاریزمای کلمات به صورت کامل در مورد آن صحبت کردیم.


اصل ششم سخنوری: بازخورد گرفتن

اصل ششم از اصول سخنوری در این چند سال که به آموزش سخنرانی می‌پردازم، موضوع بسیار ارزشمندی را دریافتم. موضوعی که می‌تواند مانند یک معجزه به بهبود سخنرانی هر فردی کمک بکند.

پیش از اشاره به این موضوع، ترجیح می‌دهم شما را با مراحل و درجات یادگیری از نظر دانشمند صاحب نام حوزه آموزش و یادگیری، «بنجامین بلوم» آشنا کنم. زیرا این موضوع کمک می کند تا خیلی بهتر مقوله یادگیری اصول سخنوری و فن بیان را تمرین کنیم.

بلوم در کتاب طبقه بندی اهداف آموزشی خود بیان می‌کند که یادگیری 6 مرحله دارد و این مراحل به ترتیب  توانایی‌ها، به شرح زیر هستند:

    1- دانش: توانایی یادآوری
    2- فهمیدن: توانایی درک
    3- به کار بستن: توانایی استفاده از مفاهیم در موقعیت‌های واقعی
    4- تحلیل: توانایی بیان سلسله مراتب و تجزیه اجزا
    5- ترکیب: توانایی کنار هم گذاشتن عناصر و اجزا برای ایجاد یک کل
   6- ارزشیابی: توانایی داوری در مورد ارزش مطالب و روش‌ها برای مقاصد معیّن

همانطور که می‌بینید ارزشیابی در بالاترین پله قرار گرفته است و این به آن معنی است که اگر شما بتوانید موضوعی را به درستی ارزیابی نمایید، بدون شک به درک بالایی از آن دست یافتید.

 

با این توضیحات برویم سراغ اصل موضوع! این که چطور با استفاده از ارزشیابی می‌توانیم فن‌بیان و مهارت‌های سخنوری خود را بهبود ببخشیم.

همه ما زمانی که به سخنرانی دیگران نگاه می‌کنیم (چه در یک سمینار و چه در فیلم یک سخنرانی) مطمئناً حس خاصی نسبت به سخنران داریم. مثلاً گاهی اوقات می‌گوییم: «چقدر خشک و بی‌روح» و یا گاهی اوقات می‌گوییم: «خیلی بامزه است» و البته گاهی اوقات هم از برخی از سخنان و حرف‌هایش ناراحت می‌شویم....

این یک فرصت فوق‌العاده است که ما بدانیم از نظر مخاطبان، کدام رفتارها و ویژگی‌های سخنرانان مناسب و کدام غیر مناسب است و سعی کنیم که این رفتارها را در سخنرانی‌های خود به صورت هدفمند ارائه دهیم.

بنابراین از این به بعد، برای هر کلاس درس، سمینار و یا فیلم سخنرانی یک کاغذ و قلم داشته باشید و نقاط ضعف و قوت سخنران را حتماً یاداشت کنید. (اگر خیلی اهل تکنولوژی هستید، این نکات را در تبلت یا موبایل خود وارد کنید!)

مطمئناً شما هم مثل من در سمینارها و برنامه‌هایی شرکت کرده‌اید یا دعوت شده‌اید که هیچ بار علمی ارزشمندی ندارند و فقط باعث اتلاف وقت می‌شوند. در این صورت اگر امکان ترک سالن را ندارید، بدون شک بهترین کار تحلیل سخنرانان و مدرسان است.

یک کاغذ و قلم بردارید و ویژگی‌های مثبت و منفی هر سخنران را بنویسید و مشخص کنید که اگر جای او بودید چه کاری انجام می‌دادید.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های کلاس‌های آموزشی ما، زمانی است که وقتی فردی برای تمرین در مقابل جمع قرار می‌گیرد، از مخاطبان دعوت می‌کنم که ویژگی‌های مثبت و منفی سخنران را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند. و به اصطلاح در وجه سخنران چک بکشند.

در این بخش هم سخنران نکات و بازخوردهای بسیاری را دریافت می‌کند و مخاطبان هم بسیار دقیق‌تر و کارشناسی‌شده‌تر سخنرانی را می‌آموزند و بدون شک در سخنرانی خود آنها را رعایت خواهند کرد.
 بازخورد بگیرید و نقد پذیر باشید

 

همانطور که در قسمت قبل نیز اشاره کردم، در موضوع سخنرانی ارزشیابی سخنرانی می‌تواند بسیار ارزشمند باشد و چه خوب است که خودتان سخنرانی خود را نقد و بررسی کنید.

از سخنرانی‌ها و صحبت‌های خود فیلم بگیرید و یا حداقل‌ صدای خود را ضبط کنید و ببینید که چطور می‌توانستید بهتر صحبت کنید. همچنین پیشنهاد می‌کنم به اطرافیان خود بگویید و از آنها خواهش کنید که نوع سخنرانی و حتی صحبت کردن عادی شما را نقد کنند و در انتها به جای توجیه کردن و توضیح دادن از آنها تشکر کنید.

سپس مطالب گفته شده را بررسی کنید. توجه کنید که مثلاً اگر به شما می‌گویند تند صحبت می‌کنید، قرار نیست بگویید:
 اتفاقاً فکر نمی‌کنم خیلی تند صحبت می‌کنم!

یا اینکه:

پس او نهایی که تند صحبت می‌کنند رو ندیدی!

بلکه فقط باید بگوییم که متشکرم که نظرتان را گفتید و سپس خودمان بررسی کنیم که به لحاظ اصولی آیا تند صحبت می‌کنیم یا خیر؟ مثلاً در دقیقه چند کلمه صحبت می‌کنیم و چطور می‌توانیم به میزان استاندارد برسیم؟
پس به جای توضیح دادن و توجیه آوردن بررسی کنیم که به صورت علمی و اصولی آیا نقد وارد است و اگر وارد هست چطور باید اینن مشکل را رفع بکنیم؟

 


سخنور کیست؟

تقریباً مطمئنم که با توضیحی که در مورد اصول سخنوری دادیم و گفتیم که سخنوری چیست، این سوال که سخنور کیست به  خوبی پاسخ داده شده است اما به صورت کلی اگر بخواهم تعریفی در مورد یک فرد سخنور بگویم این است:

    فردی که از مهارت‌های کلامی و غیر کلامی خود برای بیشترین اثرگذاری به بهترین نحو استفاده می کند.

و در ادامه در این رابطه مطالب بسیار مفصلی را ارائه خواهیم کرد.

منتظر مقاله‌های بعدی باشید....


بروز رسانی: 07 آذر 1397

همایش سرا راهی به سوی موفقیت